Περίληψη: Ένας πρακτικός οδηγός για πολίτες, σχολεία και συλλόγους που θέλουν να δημιουργήσουν μικρές νησίδες ζωής για τις μέλισσες στον αστικό ιστό. Περιλαμβάνει επιλογή θέσης, λίστα φυτών για μεσογειακό κλίμα, checklists, κόστος, συντήρηση, σήμανση, ασφάλεια και τρόπους εμπλοκής της κοινότητας.

1) Τι είναι ένα Bee Spot

Ένα Bee Spot είναι ένα μικρό, οργανωμένο σημείο φύτευσης με φυτά που αγαπούν οι μέλισσες. Μπορεί να είναι παρτέρι, ζαρντινιέρα, λωρίδα πρασίνου, σχολικός κήπος ή γωνία σε πλατεία. Σκοπός: ανθοφορία σε κύματα μέσα στη χρονιά, σταθερή τροφή για επικονιαστές και όμορφος δημόσιος χώρος.

2) Επιλογή θέσης (Checklist)

• Ήλιος: 4–6 ώρες/ημέρα ιδανικά.
• Έδαφος: Να στραγγίζει καλά. Αν «κρατά» νερά, πρόσθεσε άμμο/κομπόστ.
• Νερό κοντά: Διευκολύνει το πότισμα, ειδικά τα πρώτα 6–8 εβδομάδες.
• Ασφάλεια: Μακριά από παιδικές εισόδους/στενά περάσματα (ώστε να μην ενοχλούνται οι μέλισσες).
• Νομιμότητα: Για δημόσιο χώρο, συνεννόηση με τον Δήμο πριν από κάθε ενέργεια.
• Ορατότητα: Να φαίνεται, για να λειτουργεί ως παράδειγμα και να αποθαρρύνει βανδαλισμούς.

3) Σχεδιασμός φυτεύσεων

Στόχος είναι συνεχής ανθοφορία. Συνδύασε είδη που ανθίζουν άνοιξη, καλοκαίρι και φθινόπωρο.

Προτεινόμενα φυτά (Ελλάδα/Μεσόγειος)

• Αρωματικά (Lamiaceae): Λεβάντα (Lavandula angustifolia), Δενδρολίβανο (Salvia rosmarinus), Θυμάρι (Thymus vulgaris), Ρίγανη (Origanum vulgare), Φασκομηλιά (Salvia officinalis), Θρούμπι (Satureja thymbra).
• Ετήσια/Πολυετή ανθοφόρα: Καλέντουλα (Calendula officinalis), Κατηφές (Tagetes spp.), Βόραγο (Borago officinalis), Εχινάκεια (Echinacea purpurea), Φακελία (Phacelia tanacetifolia).
• Αναρριχώμενα/Θάμνοι (όπου χωρά): Κισσός (Hedera helix, φθινοπωρινή ανθοφορία), Δεντρολίβανο έρπων, Λαντάνα (Lantana camara σε ζεστά μέρη).
• Δέντρα/Μεγάλα σημεία (προαιρετικά): Λεμονιά/Πορτοκαλιά (προσοχή στους ψεκασμούς), Δεντρολίβανο σε δενδρώδη μορφή.

Συμβουλή: Στήσε τα φυτά σε ομάδες (3–5 του ίδιου είδους μαζί) για να «βλέπουν» εύκολα οι μέλισσες τη μάζα χρώματος και αρώματος.

Εποχές φύτευσης

• Φθινόπωρο (ιδανικό): καλύτερη ριζοβολία, λιγότερο στρες.
• Άνοιξη: εντάξει για γλαστρικά/μεταφυτεύσεις.
• Καλοκαίρι: μόνο αν έχεις τακτικό πότισμα.
• Χειμώνας: προετοιμασία εδάφους, κομπόστ, σχέδιο.

4) Υλικά & κόστος (ενδεικτικά)

• Budget 25–40€: 6–8 φυτά σε ζαρντινιέρα/παρτέρι, βασικό χώμα & mulch.
• Budget 50–80€: 10–14 φυτά, βελτιωτικό εδάφους (κομπόστ), μικρή σήμανση.
• Budget 100–150€: 15–20 φυτά, αυτόματο πότισμα (σταγόνα) ή ποτιστήρι, πινακίδα με QR.

5) Βήμα-βήμα υλοποίηση

1. Έγκριση & συγκατάθεση (αν χρειάζεται).
2. Καθαρισμός σημείου από χόρτα/σκουπίδια.
3. Βελτίωση εδάφους: ανάμειξη χώματος με κομπόστ (1:4).
4. Διάταξη φυτών: πρώτα «στεγνή» δοκιμή πάνω στο χώμα, μετά φύτευση.
5. Mulch (στρώση): φλοιός πεύκου/άχυρο 3–5 εκ. Κρατά υγρασία & μειώνει ζιζάνια.
6. Πότισμα: βαθύ πότισμα την ημέρα φύτευσης.
7. Σήμανση: μικρή πινακίδα με κανόνες: «Μην πατάτε», «Δεν χρησιμοποιούμε εντομοκτόνα», QR για περισσότερα.

6) Συντήρηση (πρόγραμμα)

• Εβδομάδες 1–6: πότισμα 2–3 φορές/εβδομάδα (ανά εποχή).
• Μετά το στρώσιμο: 1 φορά/εβδομάδα ή ανάλογα με τη ζέστη.
• Αφαίρεση ξερών ανθέων: παρατείνει ανθοφορία.
• Ζιζάνια: ελαφρύ ξεβοτάνισμα ανά 2–3 εβδομάδες.
• Λίπανση: άνοιξη/φθινόπωρο με κομπόστ.

7) Ασφάλεια & συμπεριφορά

• Σεβασμός: Μην ενοχλείς μέλισσες, μην καλύπτεις τις εισόδους τους.
• Αλλεργίες: εθελοντές με ιστορικό ενημερώνουν την ομάδα· αποφεύγουμε έντονη δραστηριότητα πάνω από άνθη.
• Εργαλεία: γάντια, καπέλο, νερό. Παιδιά μόνο με επίβλεψη.

8) Μετρήσεις & τεκμηρίωση

• Κράτα αρχείο: ημερομηνία φύτευσης, είδη, φωτογραφίες «πριν/μετά».
• Μετρήσεις: 10-λεπτη παρατήρηση/εβδομάδα: πόσες μέλισσες/επικονιαστές βλέπεις;
• Αναρτήσεις: social με φωτογραφίες και τοποθεσία → φέρνεις νέα μέλη.

9) Εμπλοκή κοινότητας

• Υιοθεσία Bee Spot: 2–3 άτομα/τάξη/ομάδα μοιράζονται πότισμα & φροντίδα.
• Μικρά events: «1 ώρα για τις μέλισσες» κάθε μήνα.
• Συνεργασίες: σχολεία, τοπικά καταστήματα (χορηγία φυτών), μελισσοκόμοι.